submenu

Sioen plays Graceland in de Sint-Servaaskerk - 04/11/2021

Een kerk brengt, net als cultuur, mensen samen

De Sint-Servaaskerk in Wemmel gooit op woensdag 24 november de deuren open voor een bijzonder concert: de akoestische versie van Sioen plays Graceland. ‘Meer dan een puur muzikale ervaring.’

Mirko Banovic op bas en contrabas en vier Zuid-Afrikaanse achtergrondzangers flankeren de Gentse zanger-muzikant Sioen voor wat hijzelf een feest noemt voor muzikanten en publiek. ‘Ik ken mensen die al voor een vijfde of zesde keer naar een concert van mij en mijn Zuid-Afrikaanse vrienden komen kijken. Ze willen er keer op keer bij zijn, omdat ze er telkens door gegrepen worden, en er meer uithalen dan een puur muzikale ervaring.’ Het valt Sioen op dat er regelmatig drie generaties samen komen kijken naar Graceland. ‘Je verwacht de veertigers tot zestigers, omdat die met het album van Paul Simon zijn opgegroeid. Zoals mijn moeder: zij heeft de plaat vroeger grijsgedraaid. Maar vaak komen ook de kinderen én kleinkinderen mee. Dat is fascinerend en nodigt uit om na het concert met verschillende generaties in gesprek te gaan.’

Altijd feest

Paul Simon maakte in 1986 in Zuid-Afrika opnames voor zijn legendarische album Graceland. Simon wilde per se naar Zuid-Afrika, omdat hij interessante muziek uit het land had gehoord en er graag met plaatselijke muzikanten wilde samenwerken. Dat stuitte op kritiek, omdat hij er de culturele boycot tegen het apartheidsregime mee brak. Desondanks werd Graceland Simons best verkopende plaat, dankzij hits zoals You can call me Al.

In 2007 trok ook Sioen naar Zuid-Afrika om er samen te werken met muzikanten uit Soweto, een township van Johannesburg. Op vraag van Oxfam trok hij erheen ‘om enkele van zijn liedjes in een Afrikaans jasje te steken’. ‘Maar ik dacht: als ik naar daar ga, schrijf ik liever nieuwe nummers, en dan nog het liefst samen met plaatselijke muzikanten.’ Hij maakte er de meeslepende, dansbare plaat Calling up Soweto van en sloot vriendschappen voor het leven. ‘Dertien jaar later ben ik nog altijd met die mensen aan de slag. De vier zangers die nu meekomen op tour hebben we toen gerekruteerd via een zoekertje in de krant en een auditie. Stella Khumalo kende ik al, zij assisteerde me bij de audities. Uit 35 kandidaten hebben we de andere drie gekozen: Duduzile Majola, Vuyo Tshuma en Vus’umuzi Nhlapo.’ Zuid-Afrika had de Gentenaar goed te pakken. ‘De joie de vivre en de goesting van de muzikanten die ik er ontmoette, die andere stijl en klanken … het pakte me niet alleen als muzikant, maar ook als persoon. Ik ben veranderd door die samenwerking. Ik ben vaker gaan rechtstaan tijdens optredens, mijn stem is wat opengebloeid, de interactie op het podium werd helemaal anders … Met hen samenspelen is altijd een feest’, besluit Sioen. ‘Ik kijk er elke keer naar uit.’

Springen

In 2016 kwam het Graceland-project op Sioens pad. Een toevalstreffer. ‘De plaat van Paul Simon bestond 30 jaar en Festival van Vlaanderen vroeg of ik zin had om voor die gelegenheid het integrale album te spelen. Ik durf al eens te springen voor een project, maar in dit geval ben ik extra blij dat ik toen toegezegd heb: vijf jaar later touren we er nog mee.’

Hoe ga je daar als muzikant mee aan de slag als er zo’n monument van een plaat op je bord ligt? ‘We hadden het geluk dat onze bassist meteen zijn partituren kon wegleggen, omdat hij die volledige plaat blindelings kon spelen. Dat was het best mogelijke vertrekpunt, want die baslijnen zorgen in veel nummers voor de specifieke groove.’ Vervolgens bekijk je nummer per nummer wat je denkt dat het nodig heeft. ‘Een nummer als You can call me Al moet je gewoon spelen en er de goesting en de sfeer van meenemen. Andere nummers zet je meer naar je hand. Van een groovy en uptemponummer maak je een zachtere versie of omgekeerd. Het nummer zelf maakt het je duidelijk.’

Zielsverwanten

Met nieuwe muzikanten spelen is spannend en prikkelend. Maar mensen met wie je al jaren een podium deelt, worden zielsverwanten. ‘Je spreekt met elkaar een taal die amper woorden vraagt: met een kleine hoofdbeweging heb je elkaar helemaal door. Toen ik hen dertien jaar geleden leerde kennen, vertrokken we van een wit blad, maar nu weet ik alles over hun leven, ik zie aan de kleinste dingen hoe ze zich voelen. Dat draagt bij tot de sfeer op het podium. Je kunt iemand ook al eens apart nemen als je ziet dat die persoon met iets zit. En zij zullen mij ook sneller aanspreken: Sioen, zou je dit of dat niet beter zo of zo doen? Waarom heb je dat laten liggen tijdens het optreden? Ik heb dat soort kritiek nodig om zelf beter te worden.’

Vóór deze tournee hadden Sioen en compagnie al één keer een akoestische set van Graceland uitgeprobeerd. Het optreden vond toen ook plaats in een kapel en dat beviel hen. ‘De goede akoestiek van een kerk speelt mee, maar ook de sacrale sfeer, de grandeur, de kleur van de glasramen zorgen voor een zekere spanning’, legt Sioen uit. ‘Een kerk is ook zoiets belangrijks. Ze staat altijd in het midden van het dorp en brengt al eeuwen de gemeenschap samen, iets wat wij in 2021 ook heel erg nodig hebben. Cultuur brengt evengoed mensen samen en zorgt voor een goed gevoel en troost.’ Met cultuur ín de kerk kan het dus helemaal niet missen.

Tekst: Ines Minten
Foto: © Filip Claessens
Uit: zandloper november 2021