Interview met algemeen directeur van Wemmel Joke Van Gansberghe

Joke Van Gansberghe is 53 en afkomstig van Bertem bij Leuven. Ze werkte een twintigtal jaar in de privésector en een zestal jaar bij een ander lokaal bestuur. Sinds januari 2025 is ze algemeen directeur van onze gemeente. Ze is het hoofd van de administratie en vervult de brugfunctie tussen de ambtenaren van de verschillende gemeentediensten en de politieke vertegenwoordigers van de gemeenteraad, het schepencollege en de burgemeester. Bekijk je het politieke bestuur van een gemeente als de raad van bestuur van een bedrijf – met de burgemeester als voorzitter – dan zou je de gemeentelijke diensten en de algemeen directeur kunnen zien als het dagelijks bestuur, met de CEO aan het hoofd. Al gaat die vergelijking tussen de publieke en de privésector niet helemaal op, weet Van Gansberghe als geen ander.

Hoe beviel die overstap van de privésector naar een lokaal bestuur?

‘Ik heb die stap eerder toevallig gezet, door een vacature op een geschikt moment. Ik had wel een beetje dat beeld van een gemeentebestuur als een andere wereld met een oubollige ambtenarenstijl, maar dat bleek niet te kloppen. Ik zeg niet dat de gemeenten op het vlak van methodieken al even ver staan als sommige bedrijven, maar er gebeurt veel qua professionalisering, en ik vind ook dat er hard wordt gewerkt.

We merken ook dat we steeds meer mensen kunnen overtuigen om voor de gemeente te komen werken, omdat ze het gevoel hebben dat er hier dingen aan het veranderen zijn, en dat zij daaraan kunnen bijdragen. Het nieuwe bestuur heeft echt ingezet op personeel, en al zeker twintig nieuwe mensen kunnen aanwerven om burgerparticipatie, communicatie, mobiliteit en veiligheid te versterken. Ik vind Wemmel ook een gemeente met een ideale omvang. Niet te groot, maar ook niet zo klein dat het moeilijk wordt zodra iemand uitvalt of op vakantie is.’

Wat zijn de voor- en nadelen van een baan bij de gemeente?

‘Natuurlijk zijn er heel wat administratieve procedures waar je aan moet wennen. Zo moet een vacature lang genoeg openstaan en komen er examens bij kijken. Door de schaarste op de arbeidsmarkt dreig je op die manier kandidaten te missen, want bedrijven kunnen sneller aanwerven.

Er is ook maar één keer per maand gemeenteraad. Die kan vrij veel delegeren naar het schepencollege, maar blijft het belangrijkste bestuursorgaan. Daar moet je rekening mee houden, wil je niet meteen een maand vertraging oplopen. Openbare aanbestedingen zijn nog een voorbeeld. Daar zitten termijnen op – of het nu om een balpen of een grote opdracht gaat.

Langs de andere kant heb je bij een lokaal bestuur snel het gevoel dat je echt iets bijdraagt. Ik heb een afwisselende job met directe impact op de bevolking. Het is ook een bestuur met mensen die capabel zijn, vooruit willen en een visie en een plan hebben dat gelukkig ook overeenkomt met wat ik belangrijk vind. Want enerzijds verwacht de administratie van mij dat ik hun gefundeerde, objectieve en volledige adviezen en gegevens verdedig bij de gemeenteraad en het college. Maar anderzijds is het uiteindelijk de politiek die het beleid bepaalt, en de administratie moet uitvoeren. Het is dus belangrijk dat de wisselwerking tussen bestuur en administratie goed zit.’

Wat zijn de speerpunten van die visie?

‘Een grote focus van dit bestuur ligt op de burgers, en in het verlengde daarvan ook op de zaken waar de inwoners wakker van liggen, zoals netheid, veiligheid, mobiliteit, jeugdbeleid enzovoort. We doen het tenslotte voor de burgers.

‘Bij de vorige verkiezingen blonk Wemmel niet uit wat de opkomst betreft. Ik hoop op beterschap.’

Op die mentaliteit wil ik de nadruk blijven leggen. De burgers zijn eigenlijk onze werkgever, en het zijn tegelijk klanten die niet de mogelijkheid hebben om weg te lopen als de dienstverlening niet goed genoeg is. Alle acties van ons meerjarenplan moeten dan ook rekening houden met onze missie om de burgers dichter bij het bestuur te brengen, en te weten wat zij van ons verwachten. Zodat ze uiteindelijk ook het verschil zien op het vlak van zaken zoals netheid, veiligheid en mobiliteit.’

De burger betrekken, hoe doe je dat?

‘We hebben het meerjarenplan van de gemeente voor het eerst toegelicht tijdens sessies voor de burgers. Daar kwam geen massa op af, maar toch meer volk dan verwacht.

Een belangrijk dossier is het contactcenter dat we nu aan het uitwerken zijn. Daarmee willen we ons ertoe engageren dat iedereen met een vraag of opmerking voor de gemeente zich via verschillende kanalen tot één aanspreekpunt kan richten en binnen een aanvaardbare termijn ook een goed en duidelijk antwoord krijgt. Zonder dat er vragen of klachten verloren gaan. Dat systeem moet permanent een overzicht geven van de communicatie die er al is geweest tussen de inwoner en de diensten, zodat we er ook van leren.

Daarnaast is onze communicatiedienst al serieus versterkt, en is het informatieblad Wemmel Info spectaculair verbeterd. Een grote uitdaging is nu nog het bereiken van groepen die moeilijk bereikbaar zijn, en het organiseren van echte burgerparticipatie waarbij we de inwoners daadwerkelijk aan het woord laten.

Voorts moet de renovatie en de uitbreiding van het kasteel ervoor zorgen dat de profielen van de gemeentelijke diensten daar, en van de welzijnswerking op Campus W veel duidelijker worden.

Dat zijn moeilijke processen, maar ik hoop dat we zo al een serieuze verbetering kunnen zien bij de volgende verkiezingen. Bij de vorige blonk Wemmel niet uit wat de opkomst betreft. Ik hoop dat Wemmelaars terug het gevoel krijgen dat ze hun stem op verschillende manieren kunnen laten horen.’

Sommigen doen dat ook nu al, op sociale media, en niet altijd op een positieve manier.

‘Het is daarom niet alleen belangrijk dat we luisteren, maar ook dat we dingen uitleggen. Ik merk dat veel mensen zich niet bewust zijn van beperkingen die soms onvermijdelijk zijn. Sommige mensen gaan ervan uit dat de gemeente alles maar moet oplossen omdat zij belastingen betalen. Maar we moeten altijd keuzes maken. Wij zouden ook graag hebben dat elke straat er altijd picobello bij ligt, maar we kunnen niet bij elke vuilnisbak een personeelslid zetten. Ik denk ook niet dat de burgers graag hebben dat we op elk huis een camera richten om diefstallen te voorkomen. Wat het parkeerbeleid betreft, is het dan weer moeilijk om voor iedereen goed te doen: het algemeen belang is nooit de som van alle individuele belangen. En als er ergens onkruid groeit, kan dat liggen aan het feit dat je niet meer zomaar overal alles mag sproeien. Het is belangrijk om dat soort zaken uit te leggen en duidelijk te maken dat we met wat burgerzin en verdraagzaamheid samen voor het algemeen belang kunnen gaan.’

Tekst: Michaël Bellon
Foto: © Tine De Wilde
Uit: zandloper september 2026