Jef Neve vertelt verhalen zonder woorden

Wat bracht je ertoe Stories without words te componeren?

‘Als ik in het buitenland op tour ben of onderweg in de auto of het vliegtuig zit, gebruik ik die tijd graag om met mijn manager allerlei zaken te bespreken. Soms hebben we het dan over mijn toekomstplannen, zoals het uitbrengen van een nieuw album. Toen we het een tijdje geleden daarover hadden, beseften we plots allebei dat ik intussen al een kwarteeuw op de planken sta.

Dat wilden we graag vieren. De mooiste manier om dat te doen, leek ons een nieuw album waarop ik heel dicht bij mezelf blijf. Dat doe je het best door helemaal solo te gaan. Daarom heb ik gekozen voor een concept dat teruggaat naar de essentie: alleen mijn piano en ik. Geen zang, geen tekst, geen woorden. Stories without words is voorlopig de werktitel. De uiteindelijke albumtitel wordt nog anders. Maar gun me het genoegen dat nog even voor mezelf te houden.’ (lacht)

Wanneer heb jij het gevoel dat muziek iets uitdrukt wat je met woorden niet gezegd krijgt?

‘Goh, eigenlijk heb ik dat gevoel altijd. Is dat niet zo voor iedereen? Muziek roept toch bij ieder van ons iets op. Welke gevoelens dat precies zijn, verschilt van persoon tot persoon, maar onberoerd laat muziek je zelden. Ze brengt nu eenmaal iets in beweging.

Voor mij als componist geldt dat des te meer. In de muziek die ik schrijf kan ik ontzettend veel emotie kwijt, ook gevoelens waarvoor geen woorden bestaan. Mijn composities vertellen wat er in mij leeft, zonder dat ik daar een verklaring voor hoef te geven. Het is er gewoon, en mag er helemaal zijn.’

Hoe ga jij te werk als componist? Vertrek je van een emotie, een melodie of een verhaal?

‘Dat kan op verschillende manieren. Soms gebeurt het heel spontaan, alsof de muziek als het ware vanzelf ontstaat. Dat kan gebeuren als ik aan het opwarmen ben, tijdens een soundcheck of terwijl ik wat aan het improviseren ben. Dat zijn van die magische momenten waarop er plots een melodie opduikt en je niet wil dat die je ontglipt. Dan weet je dat het tijd is om je telefoon te nemen, de dictafoon-app te openen en dat lijntje op te nemen.

Later, als ik dan weer thuis ben, heb ik iets om op terug te vallen als ik de muziek uitschrijf. Soms blijft de oorspronkelijke compositie overeind, soms ook niet. Er zijn ook momenten dat een bepaald gevoel mijn vertrekpunt is en daar, na verloop van tijd, een muziekstuk uit ontstaat.’

Welke emoties zijn het moeilijkst om via muziek uit te drukken?

‘Er bestaat niet zoiets als een gradatie van makkelijke tot moeilijke emoties. Het is dan ook geen rationeel proces. Het gebeurt of het gebeurt niet.’

Welke componist of andere persoon inspireert jou als je muziek schrijft?

‘Johann Sebastian Bach. In elke kraag van alle maatpakken die ik draag om op te treden, staat Bach is God geborduurd. Dat zegt voldoende, niet? (lacht)

Natuurlijk zijn er nog een heel aantal andere muzikale helden die mij inspireren, zowel in klassieke als moderne muziek, maar Bach blijft mijn absolute nummer één.’

‘In elke kraag van alle maatpakken die ik draag om op te treden, staat Bach is God geborduurd’

Hoe voelt het als je merkt dat het publiek helemaal meegaat in het muzikale verhaal dat jij hebt geschreven?

‘Dat is zonder meer een heerlijk gevoel. Soms komen mensen na een optreden naar me toe om te vertellen hoe ze een bepaalde song die ik voor hen speelde, hebben ervaren. Dát is het mooiste compliment dat je als componist kunt krijgen: weten dat je muziek iets bij je publiek teweegbrengt, dat er iets in hen wordt geraakt of tot leven komt. Prachtig is dat.’

Hoe kijk jij naar de rol van stilte? In je composities en in je leven?

‘Vooral tijdens mijn liveconcerten speel ik soms bewust héél klein en héél stil. Op die manier kan ik het publiek heel dicht bij me brengen. Want door zacht te spelen, vergroot je hun aandacht en concentratie. Het is alsof je een verrassing verklapt of alsof je iets zachtjes in het oor van een kind fluistert. Het zorgt voor een bijzonder effect.

In mijn leven ga ik, vooral als ik op vakantie ben, heel vaak op zoek naar stilte. Voor mij is stilte de toegangspoort tot absolute rust. Hoezeer ik ook kan genieten van die rustgevende stilte, vaak duurt het niet lang voor (mijn) muziek weer om de hoek komt kijken en me vraagt om opnieuw deel uit te maken van mijn wereld.’ (lacht)

In welke mate weerspiegelt Stories without words jouw huidige kijk op het leven en de wereld?

‘Helemaal. De nieuwe plaat zal klinken zoals ik me voel of voelde tijdens het componeren. Of het nu gaat om een reflectie op de dagelijkse ratrace anno 2026 of om een mijmering, een herinnering aan een bepaalde gebeurtenis op een bepaalde plek, alles zal ongetwijfeld diep uit mezelf komen.’

Kun je een tip van de sluier oplichten door één gevoel of gedachte die bij je opkwam tijdens het schrijven van Stories without words te benoemen?

‘Je kunt componeren niet herleiden tot het schrijven van één gevoel of één gedachte. In de muziek convergeren meerdere gevoelens en gedachten. Het ene vloeit voort uit het andere.’

Als wij als luisteraars na jouw concert Stories without words met één gevoel naar huis gaan, welk gevoel hoop je dan dat dat is?

‘We doen allemaal ons best. Laten we niet al te streng voor onszelf zijn. Ook de dagen waarop we er niet in slagen de beste versie van onszelf te zijn, zijn helemaal oké. Blijf vooral geloven in het licht, in positiviteit en in oprechte liefde.

We zijn allemaal onderweg, allemaal werken in wording. Gun jezelf af en toe wat ruimte om de teugels te laten vieren en geef vooral aan de mensen om je heen wat je zelf graag zou ontvangen.’

Gaat Stories without words vooral over het beste van onszelf geven om zo een betere wereld rond onszelf te creëren?

‘Dat is mooi samengevat.’ (lacht)

Tekst: Nathalie Dirix
Foto: © Rob Walters
Uit: zandloper september 2026