Sukkel van een sokkel
26/05/26
Laat ons even aandacht schenken aan de onbestemde halve zuil op het onbenutte stuk gazon pal in het centrum van onze gemeente.
Deze zuil staat op de sympathieke spie gras aan de Square Faymonville. Die square is genoemd naar het Waalse dorp waarvan Wemmel tijdens de oorlog kinderen opving. Maar dat geheel terzijde.
Eigenlijk gaat het over een halve zuil. Dat klinkt een beetje als het scheldwoord ‘halvezool’, dat volgens het Instituut voor de Nederlandse taal een verbastering zou zijn van het Engelse ‘asshole’. Maar ook dat geheel terzijde.
Als deze semikolom een stille getuige uit een ver verleden is, waarvan dan?
De eerste keer dat je blik op die opvallend goed gestapelde hoop stenen viel, besloot je wellicht dat je er géén aandacht meer aan zou besteden. Maar is dat niet hardvochtig en kortzichtig? Zo veel monumenten telt onze gemeente niet. Lokaal erfgoed moet naar waarde worden geschat, en elk spoor van oude beschaving van nabij onderzocht. Stond hier vroeger misschien een belangrijke tempel? Markeert het verminkte monument het middelpunt van een verdwenen rijk? Ligt er een voorname hond onder begraven, samen met het baasje met wie hij hier elke dag kwam wandelen? Als deze semikolom een stille getuige uit een ver verleden is, waarvan dan?
De zuil mag dan geamputeerd zijn, het goede nieuws voor het dappere stompje is dat het niets meer moet ondersteunen of versieren. Het werd van die functie ontheven, en mocht zelf een monumentje worden. Beeld je in hoe de sukkel van een sokkel ooit aan de grond genageld stond toen hem werd gevraagd of hij misschien in het midden van dat plantsoen en de belangstelling wilde gaan staan. Als dank voor bewezen diensten. Diep vanbinnen moet het mindervalide metselwerk hebben geweten dat ze eigenlijk gewoon van hem af wilden en geen andere bestemming konden verzinnen. Half verrast en half vereerd deed de onvolgroeide obelisk wat hem gevraagd werd. De omstaanders knikten bemoedigend, staken de duim omhoog, zeiden dat hij daar goed stond, en gingen dan weg om nooit meer terug te komen.
En nu staat hij daar nog. Plichtsbewust voor paal. Zou hij dat erg vinden? Of bevalt de job hem? Hiding in plain sight. Als sfinx zonder geheim. Restant van verdwenen verzuiling. Pijler van een gefragmenteerde samenleving. Steunbeer van niets.
Navraag bij heel wat experten naar het verhaal achter deze praalpaal leverde niets op. Misschien werd de zoutloze zuil daar dus inderdaad alleen gezet omdat het kon. Omdat een standbeeld of triomfboog te duur was, en te veel werk. Beslis dus zelf maar of de bonsai het grasveldje cachet geeft. Of omgekeerd. Of niet. Maar gun de miniatuursymbiose van monument en landschap af en toe een blik.
Tekst: Michaël Bellon
Foto: © Tine De Wilde
Uit: zandloper juni 2026
