Wemmel internationaal: Saadat Khan Bhatti

Het is momenteel een drukke periode voor Saadat en zijn collega’s. Niet alleen vangen ze de patiënten van dokter De Romagnoli op, ook zijn veel patiënten van huisarts Filip De Man, die in januari met pensioen ging, overgestapt naar Medicos. En die situatie gaat niet meteen veranderen, ziet Saadat. ‘Er zijn heel wat huisartsen in de regio die bijna op pensioengerechtigde leeftijd zijn. De patiëntenpopulatie verandert ook. En de huisarts van vroeger, die 24 op 7 bereikbaar was, is er niet meer. Tegenwoordig kiezen veel huisartsen ervoor om in groepsverband te gaan werken. De balans tussen werk en privé is veel belangrijker geworden.’

Meertaligheid met de paplepel

De patiëntenpopulatie verandert ook. Zo zijn patiënten mondiger geworden en willen ze betrokken worden bij hun behandeling. ‘Dat sluit aan bij hoe ik mijn werk wil doen. Het paternalistische beeld van meneer doktoor die zegt hoe het moet, is weg. Je moet samen tot een beslissing komen.’ Ook merkt Saadat dat veel mensen vooral hun verhaal willen doen. ‘Iedereen heeft te kampen met stress en bepaalde moeilijkheden. Maar soms zijn mensen zich niet bewust van de spanning die zich heeft opgebouwd en nu voor bepaalde klachten zorgt. Het zou iedereen goed doen om af en toe met een psycholoog te spreken.’

Hoe hij naar geneeskunde kijkt, met aandacht voor de mens achter de patiënt, is ook geworteld in zijn opvoeding. ‘Mijn ouders zijn van Pakistaanse komaf. Mijn mama kwam naar België op haar zevende. Na haar studies heeft ze altijd als beëdigd vertaler gewerkt, voor de talen Urdu, Hindi en Punjabi naar het Nederlands en Frans. Mijn ouders gingen redelijk snel uit elkaar toen mijn zus, broer en ik nog klein waren. Ze heeft ons eigenlijk alleen opgevoed.’

Er lag een enorme focus op studeren. Je best doen op school en daarna in de hogere studies was heel belangrijk. Ook meertaligheid heeft het gezin meegekregen. Zo spreekt Saadat naast Nederlands, Frans, Engels en Duits ook Urdu, Hindi en Punjabi. ‘Onze thuistaal was Nederlands, maar met oudere familieleden spraken we Urdu.’

Weg van onder de kerktoren

Tijdens zijn studie aan de KU Leuven volgde Saadat een stage in Zuid-Afrika, die hem sterk gevormd heeft. ‘In Kaapstad kwam ik in contact met heel veel verschillende culturen. Hun kijk op geneeskunde is ook anders. In de eerste plaats speelt religie nog een heel grote rol. Mijn leeftijdgenoten, toen rond de 22 jaar, waren al getrouwd of stonden op het punt om dat te doen. En ook de communicatie naar de patiënten was soms religieus gedreven.’

Die ervaring leerde hem hoe sterk context het medische verhaal van iemand kan beïnvloeden. ‘De achtergrond van een patiënt, het kerngezin, bepaalde overtuigingen... dat speelt allemaal mee wanneer je iemand behandelt.’

Na zijn stage ging Saadat aan de slag bij zijn eigen huisarts in Machelen, het dorp naast Vilvoorde waar hij werd geboren en is opgegroeid. ‘Maar ik merkte al vrij snel dat het te familiair werd. Iedereen kende mij en mijn familie, er waren geen grenzen. Ik wilde weg van onder de kerktoren.’

Koffiebonen branden

Intussen had Saadat zijn vrouw Zehra leren kennen. In 2022 trouwden ze. ‘Mijn vrouw is Amerikaanse en na ons huwelijk hebben we drie maanden in Los Angeles gewoond, maar ik kon me daar niet terugvinden. Alles in LA is rond de wagen georganiseerd. Zonder auto ben je niets.’

Ook met de mentaliteit van veel Amerikanen had Saadat het moeilijk. ‘Ze zijn heel extravert en open, maar het contact gaat niet diep. Alles is heel oppervlakkig en voelde niet oprecht aan. Dat zat me toch wat dwars.’ Reden om terug te verhuizen naar België, al was het voor Zehra een tijd van aanpassen. ‘Voor haar was het vooral moeilijk dat er zoveel verschillende talen zijn.’

Zehra studeerde tandheelkunde in het Verenigd Koninkrijk en deed daarna nog een studie public health aan Yale University, maar haar hart ligt bij creativiteit en design. ‘Zo deden we samen een baristacursus en willen we ons inwerken in het branden van koffiebonen. Ze is ook bezig met schilderen, ze maakt juwelen en ontwerpt kleding. Haar idee is om een eigen zaak op te richten.’

Hoewel de huisartsgeneeskunde sterk verandert, blijft voor Saadat één principe centraal staan. ‘Voor mij begint geneeskunde bij luisteren. Als je echt de tijd neemt om iemand te horen, begrijp je vaak beter waar klachten vandaan komen. Een patiënt is zoveel meer dan een verzameling symptomen. Als huisarts probeer ik altijd de hele mens te zien.’

Tekst: Maria Klein
Foto: © Tine De Wilde
Uit: zandloper april 2026